تحقیقات کشاورزی و اصلاح و توسعه ارقام جدید گیاهی در ایران در دهه 1310 با تشکیل بنگاه اصلاح و تهیه بذر چغندر قند و انستیتو توتون آغاز گردید. خاستگاه بذر رسمی با کیفیت در ایران، با تشکیل موسسه تحقیقات کشاورزی و پروژههای اصلاح ارقام جدید پیوستگی دارد و در این راستا تشکیل موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در سال 1338 نقطه ی عطفی در اصلاح و معرفی ارقام جدید گیاهی و باغی به شمار میرود.

در سال 1335، کمیته غلات وزارت کشاورزی وقت با همکاری کارشناسان سازمان خوارو بار و کشاورزی ملل متحد (فائو) اولین برنامه عمده تولید، گواهی و عرضه بذر غلات را پایه ریزی نمود. همچنین این کمیته اولین برنامه ملی تولید و عرضه بذر گواهی شده را تدوین کرد. از این تاریخ موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر بر اساس برنامه مصوب وزارت کشاورزی وقت، مسئولیت کنترل و گواهی بذر را بعهده گرفت.

از آنجائی که اصلاح ارقام جدید مستلزم صرف زمان و هزینههای زیادی میباشد، اشخاص حقیقی و حقوقی که مایلند در این امر سرمایهگذاری نمایند، بایستی به نحوی از مزایای مادی و معنوی تولید و عرضه رقم جدید منتفع گردند. این امر در صورتی محقق خواهد شد که ارگانی مستقل نسبت به ثبت ارقام جدید و صیانت از حقوق اصلاح گران اقدام نماید. وجود مشکلات فوق و نواقصی دیگر از قبیل ناکارآمدی سیستم گواهی بذر و محدود بودن آن به چند گیاه زراعی خاص، باعث گردید که «کمیته ساماندهی بذر و نهال» در وزارت کشاورزی وقت در آخر سال 1375 تشکیل گردد. نتایج کار این کمیته، منجر به تدوین پیش نویس لایحه ای شد که پس از طی مدت زمان طولانی و در سایه تعامل کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی وقت و همکاری تنگاتنگ سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) نهایی گردید و جهت طرح در صحن علنی به مجلس محترم شورای اسلامی ارسال شد. لایحه مذکور در تاریخ 29/4/1382 از سوی مجلس تصویب و در هشتم مردادماه همان سال به تأیید شورای محترم نگهبان رسید و به عنوان قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل و گواهی بذر و نهال برای اجرا به وزارت جهاد کشاورزی ابلاغ گردید. به استناد ماده دوم این قانون، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال زیر نظر هیأت امنای سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی و به منظور حفاظت از منافع ملی، ساماندهی امر کنترل و گواهی بذر و نهال و حفظ مالکیت معنوی به نژادگران گیاهی در آذرماه سال 1382 تشکیل شد.

هدف اصلی موسسه عبارتست از:

حفاظت از منافع ملی، ساماندهی امر کنترل و گواهی بذر و نهال، حفظ حقوق مالکیت معنوی به نژادگران، شناسایی و ثبت ارقام جدید و تراریخته گیاهی و کنترل و نظارت بر امور بذر و نهال کشور.

1- وظائف اساسی موسسه

مهمترین وظایف موسسه ثبت و گواهی بذر و نهال عبارتند از:

  1. ساماندهی امر کنترل و گواهی بذر و نهال جهت نیل به تولید و عرضه بذر و نهال با کیفیت و سالم.
  2. اعطای حقوق مالکیت معنوی به نژادگران ارقام جدید گیاهی.
  3. حفاظت از منافع ملی از طریق شناسائی ذخائر توارثی گیاهی کشور و ثبت آنها به نام دولت جمهوری اسلامی ایران
  4. معرفی ارقام جدید گیاهی در فهرست آثار ملی
  5. تدوین و پیشنهاد استاندارهای ملی لازم و روزآمد در زمینه ی کیفیت و سلامت بذر و نهال.
  6. نظارت دقیق و مستمر بر مزارع تولید بذر، باغ های مادری تولید پیوندک، کنترل و صدور گواهی اصالت ژنتیکی، سلامت و کیفیت بذر و نهال تولیدی، صادراتی و وارداتی و صدور گواهی کیفیت جهت ترخیص از گمرکات کشور.
  7. صدور مجوز تولید بذر و نهال برای اشخاص حقیقی و حقوقی واجد شرایط
  8. صدور مجوز کنترل و نظارت بذر و نهال برای اشخاص حقیقی و حقوقی واجد شرایط
  9. حفاظت و صیانت از ذخائر توارثی و ارقام ثبت شده گیاهی در داخل و خارج کشور.
  10. ارائه نظر کارشناسی به محاکم قضائی در زمینه ی دعاوی مربوط به بذر و نهال و ارقام گیاهی.

2- ارکان موسسه

بالاترین رکن موسسه هیئت امنا بوده و حسب ماده 2 قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل و گواهی بذر و نهال هیئت امنای سازمان تحقیقات و آموزش هیئت امنای موسسه نیز میباشد. موسسه دارای چهار معاونت تحت عناوین ذیل میباشد:

  1. معاونت تحقیقاتی شناسایی و ثبت ارقام گیاهی
  2. معاونت تحقیقاتی کنترل و گواهی بذر
  3. معاونت تحقیقاتی کنترل و گواهی نهال
  4. معاونت تحقیقاتی فناوری بذر و نهال

همچنین مدیریتهای حمایت های حقوقی، برنامه ریزی و پشتیبانی و نیز ادارات خدمات فنی و محیط های تحقیقاتی و روابط عمومی و امور بینالملل زیر نظر ریاست موسسه قرار دارند.

در حال حاضر آزمایشگاههای ملی سلامت بذر و نهال و کیفیت بذر زیر نظر معاونت تحقیقاتی فناوری بذر و نهال و آزمایشگاه نشانگرهای مولکولی زیر نظر معاونت تحقیقاتی شناسایی و ثبت ارقام گیاهی در حال فعالیت می باشند.

علاوه بر این موسسه دارای واحدهای استانی مستقر در مراکز تحقیقات کشاورزی استان ها بوده و سرپرستی این واحد ها بر عهده کارشناس مسئول ثبت و گواهی بذر و نهال استان میباشد.

3- معاونت تحقیقات کنترل و گواهی بذر

کنترل و گواهی بذر عبارت از حفظ کیفیت و خلوص بذور اصلاح شده ارقام برتر در جریان تکثیر آن است. هدف برنامه تکثیر و کنترل بذر، تامین بذر دارای کیفیت مطلوب از یک رقم اصلاح شده میباشد. این هدف در طی مراحل تکثیر طبقات بذری و بر اساس معیارهای مصوب از سوی موسسه تحقیقات ثبت و گودهی بذر و نهال توسط معاونت کنترل و گواهی بذر و نهال و از طریق اعمال موارد ذیل حاصل میشود.

- شناسائی و معرفی مناطق مناسب تولید بذر ارقام مختلف با توجه به خصوصیات ژنتیکی و فیزیولوژیکی به منظور جلوگیری از اختلاط ژنتیکی.

- ثبت مشخصات کامل تولیدکننده بذر و تهیه نقشه مزارع تولید بذر، منابع آب (از نظر کمی و کیفی)، تجهیزات، ماشینآلات، تأسیسات و نیروی انسانی مورد استفاده.

- بازدید از اراضی متقاضیان تولید و تطابق آن با الزامات و ضوابط تولید بذر محصول مورد نظر.

- بازرسی از مزارع تولید بذر در مراحل مختلف برای صدور گواهی

- صدور گواهی تأیید و یا عدم تأیید برای مزارع تولید بذر

- نظارت بر حسن انجام وظایف نمونه برداری از بذور تولید داخلی، بذور وارداتی و صادراتی و تعیین استانداردهای ملی بذر با همکاری واحدهای ذیربط

- بررسی و تعیین استاندارهای طبقات مختلف بذری با همکاری موسسات تحقیقاتی ذیربط و ارائه آن به هیئت امناء جهت تصویب و اعمال استاندارهای مصوب

- انجام بررسیهای زراعی جهت اطمینان از خلوص ژنتیکی لاین های والدینی، بذور پایه و ...

- انجام بررسیهای مزرعه ای بر روی بذور تولیدی کشور جهت حصول اطمینان از مطابقت آنها با استاندارهای ملی

- نظارت بر واردات و صادرات بذور مطابق استانداردهای ملی کشور

- صدور گواهی ترخیص برای بذور وارداتی، صادراتی و تولید داخل با توجه به نتایج اعلام شده بخش بازرسی و نمونه گیری و آزمایشگاههای تجزیه کیفی و سلامت بذر

- انجام تحقیقات لازم در زمینه های بهبود روشهای نظارتی، ارتقاء کیفیت بذور و روشهای حفظ کیفیت بذور مختلف.

4- معاونت تحقیقات فناوری بذر و نهال

انجام تحقیقات لازم به منظور ارتقای کیفیت بذر تولیدی کشور و روشهای حفظ کیفیت بذور مختلف از جمله مهمترین وظایف این معاونت میباشد. همچنین آزمایشگاههای ملی تجزیه بذر و کنترل سلامت بذر و نهال زیر نظر این معاونت مشغول انجام وظیفه هستند. سایر وظایف این معاونت عبارتند از:

- همکاری با تولید کنندگان و واردکنندگان دستگاههای مختلف فرآوری بذر در راستای ارزیابی دستگاههای مربوط از جنبه حفظ کیفیت بذر در خلال فرآیندهای فرآوری.

- انجام تحقیقات لازم در خصوص روشهای مختلف به پروری بذر با همکاری موسسات تحقیقاتی و سازمانهای ذیربط

- تحقیق و بررسی در خصوص روشهای نوین تشخیص بیماری بذر و نهال و به کارگیری آنها.

- نظارت و انجام تحقیقات مرتبط در راستای بهینه سازی روشهای آزمایشگاهی مورد استفاده.




لینک مستقیم : http://www.bsmt.ir/4345/موسسه-تحقیقات-ثبت-و-گواهی-بذر-و-نهال-محدوده/
toptopیادداشت شخصییادداشت شخصیثبت کردن اظهارنظرثبت کردن ایده مشارکتbottom
کتاب برنامه راهبردی صنعت، معدن و تجارت
کتاب برنامه راهبردی صنعت، معدن و تجارت
کتاب برنامه راهبردی صنعت، معدن و تجارت